شهید مطهری

 

استاد شهيد آيت الله مطهري در 13 بهمن 1298 هجري شمسي در فريمان  واقع در 75 کيلومتري شهر مقدس مشهد در يک خانواده اصيل روحاني چشم به جهان مي گشايد. پس از طي دوران طفوليت به مکتبخانه رفته و به فراگيري دروس ابتدايي مي پردازد. در سن دوازده سالگي به حوزه علميه مشهد عزيمت نموده و به تحصيل مقدمات علوم اسلامي اشتغال مي ورزد. در سال 1316 عليرغم مبارزه شديد رضاخان با روحانيت و عليرغم مخالفت دوستان و نزديکان، براي تکميل تحصيلات خود عازم حوزه علميه قم مي شود در حالي که به تازگي موسس گرانقدر آن آيت الله العظمي حاج شيخ عبدالکريم حائري يزدي ديده از جهان فروبسته و رياست حوزه را سه تن از مدرسان بزرگ آن آيات عظام سيد محمد حجت، سيد صدرالدين صدر و سيد محمد تقي خوانساري به عهد گرفته اند.

   در دوره اقامت پانزده ساله خود در قم از محضر مرحوم آيت الله العظمي بروجردي (در فقه و اصول) و حضرت امام خميني ( به مدت 12 سال در فلسفه ملاصدرا و عرفان و اخلاق و اصول) و مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي (در فلسفه : الهيات شفاي بوعلي و دروس ديگر) بهره مي گيرد. قبل از هجرت آيت الله العظمي بروجردي به قم نيز استاد شهيد گاهي به بروجرد مي رفته و از محضر ايشان استفاده مي کرده است. مولف شهيد مدتي نيز از محضر مرحوم آيت الله حاج ميرزا علي آقا شيرازي در اخلاق و عرفان بهره هاي معنوي فراوان برده است. از اساتيد ديگر استاد مطهري مي توان از مرحوم آيت الله سيد محمد حجت ( در اصول) و مرحوم آيت الله سيد محمد محقق داماد (در فقه) نام برد. وي در مدت اقامت خود در قم علاوه بر تحصيل علم، در امور اجتماعي و سياسي نيز مشارکت داشته و از جمله با فدائيان اسلام در ارتباط بوده است. در سال 1331 در حالي که از مدرسين معروف و از اميدهاي آينده حوزه به شمار مي رود به تهران مهاجرت مي کند. در تهران به تدريس در مدرسه مروي و تأليف و سخنرانيهاي تحقيقي مي پردازد. در سال 1334 اولين جلسه تفسير انجمن اسلامي دانشجويان توسط استاد مطهري تشکيل مي گردد. در همان سال تدريس خود در دانشکده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه تهران را آغاز مي کند. در سالهاي 1337 و 1338 که انجمن اسلامي پزشکان تشکيل مي شود .استاد مطهري از سخنرانان اصلي اين انجمن است و در طول سالهاي 1340 تا 1350 سخنران منحصر به فرد اين انجمن مي باشد که بحثهاي مهمي از ايشان به يادگار مانده است.

   کنار امام بوده است به طوري که مي توان سازماندهي قيام پانزده خرداد در تهران و هماهنگي آن با رهبري امام را مرهون تلاشهاي او و يارانش دانست. در ساعت 1 بعد از نيمه شب روز چهارشنبه پانزده خرداد 1342 به دنبال يک سخنراني مهيج عليه شخص شاه به وسيله پليس دستگير شده و به زندان موقت شهرباني منتقل مي شود و به همراه تعدادي از روحانيون تهران زندانی مي گردد. پس از 43 روز به دنبال مهاجرت علماي شهرستانها به تهران و فشار مردم، به همراه ساير روحانيون از زندان آزاد مي شود.

   پس از تشکيل هيئتهاي موتلفه اسلامي، استاد مطهري از سوي امام خميني همراه چند تن ديگر از شخصيتهاي روحاني عهده دار رهبري اين هيئتها مي گردد. پس از ترور حسنعلي منصور نخست وزير وقت توسط شهيد محمد بخارايي کادر رهبري هيئتهاي موتلفه شناسايي و دستگير مي شود ولي از آنجا که قاضي يي که پرونده اين گروه تحت نظر او بود مدتي در قم نزد استاد تحصيل کرده بود به ايشان پيغام مي فرستد که حق استادي را به جا آوردم و بدين ترتيب استاد شهيد از مهلکه جان سالم بدر مي برد. سنگينتر مي شود. در اين زمان وي به تأليف کتاب در موضوعات مورد نياز جامعه و ايراد سخنراني در دانشگاهها، انجمن اسلامي کردن محتواي نهضت اسلامي پزشکان، مسجد هدايت، مسجد جامع نارمک و غيره ادامه مي دهد. به طور کلي استاد شهيد که به يک نهضت اسلامي معتقد بود نه به هر نهضتي، براي اسلامي کردن محتواي نهضت تلاشهاي ايدئولوژيک بسياري نمود و با اقدام به تأسيس حسينيه ارشاد نمود و با کجرويها و انحرافات مبارزه سرسختانه کرد. در سال 1346 به کمک چند تن از دوستان اقدام به تأسيس حسينيه ارشاد نمود به طوري که مي توان او را بنيانگذار آن موسسه دانست. ولي پس از مدتي به علت تکروي و کارهاي خودسرانه و بدون مشورت يکي از اعضاي هيئت مديره و ممانعت او از اجراي طرحهاي استاد و از جمله ايجاد يک شوراي روحاني که کارهاي علمي و تبليغي حسينيه زير نظر آن شورا باشد سرانجام در سال 1349 عليرغم زحمات زيادي که براي آن موسسه کشيده بود و عليرغم اميد زيادي که به آينده آن بسته بود در حالي که در آن چند سال خون دل زيادي خورده بود از عضويت هيئت مديره آن موسسه استعفا داد و آن را ترک گفت.

   در سال 1348 به خاطر صدور اعلاميه اي با امضاي ايشان و حضرت علامه طباطبايي و آِيت الله حاج سيد ابوالفضل مجتهد زنجاني مبني بر جمع اعانه براي کمک به آوارگان فلسطيني و اعلام آن طي يک سخنراني در حسينيه ارشاد دستگير شد و مدت کوتاهي در زندان تک سلولي به سربرد. از سال 1349 تا 1351 برنامه هاي تبليغي مسجدالجواد را زير نظر داشت و غالباً خود سخنران اصلي بود تا اينکه آن مسجد و به دنبال آن حسينيه ارشاد تعطيل گرديد و بار ديگر استاد مطهري دستگير و مدتي در بازداشت قرار گرفت. پس از آن استاد شهيد سخنرانيهاي خود را در مسجد جاويد و مسجد ارک و غيره ايراد مي کرد. بعد از مدتي مسجد جاويد نيز تعطيل گرديد. در حدود سال 1353 ممنوع المنبر گرديد و اين ممنوعيت تا پيروزي انقلاب اسلامي ادامه داشت.

   اما مهمترين خدمات استاد مطهري در طول حيات پر برکتش ارائه ايدئولوژي اصيل اسلامي از طريق درس و سخنراني و تأليف کتاب است. اين امر خصوصاً در سالهاي 1351 تا 1357 به خاطر افزايش تبليغات گروههاي چپ و پديد آمدن گروههاي مسلمان چپ زده و ظهور پديده التقاط به اوج خود مي رسد. گذشته از حضرت امام، استاد مطهري اولين شخصيتي است که به خطر سران سازمان موسوم به « مجاهدين خلق ايران » پي مي برد و ديگران را از همکاري با اين سازمان باز مي دارد و حتي تغيير ايدئولوژي آنها را پيش بيني مي نمايد. در اين سالها استاد شهيد به توصيه حضرت امام مبني بر تدريس در حوزه علمي قم هفته اي دو روز به قم عزيمت نموده و درسهاي مهمي در آن حوزه القا مي نمايد و همزمان در تهران نيز درسهايي در منزل و غيره تدريس مي کند. در سال 1355 به دنبال يک درگيري با يک استاد کمونيست دانشکده الهيات! زودتر از موعد مقرر بازنشسته مي شود. همچنين در اين سالها استاد شهيد با همکاري تني چند از شخصيتهاي روحاني، «جامعه روحانيت مبارز تهران » را بنيان مي گذارد بدان اميد که روحانيت شهرستانها نيز به تدريج چنين سازماني پيدا کند.

   گرچه ارتباط استاد مطهري با امام خميني پس از تبعيد ايشان از ايران به وسيله نامه و غيره استمرار داشته است ولي در سال 1355 موفق گرديد مسافرتي به نجف اشرف نموده و ضمن ديدار با امام خميني درباره مسائل مهم نهضت و حوزه هاي علميه با ايشان مشورت نمايد. پس از شهادت آيت الله سيد مصطفي خميني و آغاز دوره جديد نهضت اسلامي، استاد مطهري به طور تمام وقت درخدمت نهضت قرار مي گيرد و در تمام مراحل آن نقشي اساسي ايفا مي نمايد. در دوران اقامت حضرت امام در پاريس، سفري به آن ديار نموده و در مورد مسائل مهم انقلاب با ايشان گفتگو مي کند و در همين سفر امام خميني ايشان را مسؤول تشکيل شوراي انقلاب اسلامي مي نمايد. هنگام بازگشت امام خميني به ايران مسؤوليت کميته استقبال از امام را شخصاً به عهده مي گيرد و تا پيروزي انقلاب اسلامي و پس از آن همواره در کنار رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامي و مشاوري دلسوز و مورد اعتماد براي ايشان بود تا اينکه در ساعت بيست و دو و بيست دقيقه سه شنبه يازدهم ارديبهشت ماه سال 1358 در تاريکي شب در حالي که از يکي از جلسات فکري سياسي بيرون آمده بود يا گلوله گروه نادان و جنايتکار فرقان که به مغزش اصابت نمود به شهادت مي رسد و امام و امت اسلام در حالي که اميدها به آن بزرگمرد بسته بودند در ماتمي عظيم فرو مي روند.

سلام و درود خدا بر روح پاک و مطهرش.

 

+ نوشته شده توسط گروه ادبيات در شنبه بیست و ششم دی 1388 و ساعت 5:5 |

 

نمونه سؤالات المپیاد پایه اول :(طراح خانم صابری)

۱- كدام گزينه با" معرفت كردگار ديدن اين عالم است" هماهنگي ندارد؟

الف) ديدن جهان باعث خداشناسي مي شود.  

ب) خوب جهان راببين تا نشانه هاي خداراببيني واورا بشناسي.□

ج ) آفريده هاي خدا مارا به سوي خداراهنمايي مي كند. □

د) اگر مي خواهي خدارا بشناسي شكر گزار باش. □

2- منظور از عبارت « بي هنر لقمه چيندن » كدام گزينه است؟

الف) لقمه چيدن كنايه از گدايي كردن □

ب) راحتي اختيار كردن □

ج) به دنبال غذا رفتن □

د) بي هنر هنري ندارد □

3- كدام گروه مترادف نمي باشند؟

الف) رافت ، مهر، عطوفت □

ب) شكيبايي، صبر، بردباري □

ج)زهد، تقوي، پارسايي □

د) ادب، معاشرت، تنهايي □

4- مفهوم جمله ي « دانش فرمان گذار است و مال فرمان بردار» كدام گزينه است؟

الف) دانش فرمان مي دهد ومال فرمان مي برد □

ب) دانش از مال بهتراست □

ج) دانش در خدمت توست ولي مال باعث مي شود تو در خدمتش باشي □

د) مال و دانش در خدمت انسان هستند □

5- كدام جمله ادبي نيست؟

الف) كتاب ها باغ وبوستان انديشه ورانند □

ب) هنر چشمه ي زاينده است  □

ج) گل يك تابلوي نقاشي قشنگ است □

د) آفتاب آرام آرام غروب مي كند □

6-چه موقع از زبان اشاره استفاده مي كنيم ؟

الف) هر گاه نتوانيم از گفتار استفاده كنيم   □

ب) هر گاه نتوانيم از نوشتار استفاده كنيم □

ج) در دوره ي ما زبان اشاره كار برد ندارد  □

د) هر گاه بخواهيم مي توانيم از زبان اشاره استفاده كنيم□

7- بيت « برگ درختان سبز در نظر هوشيار        آينه ی رازها ست »

الف) تشبيه دارد  □

ب) جان بخشي دارد □

ج) آنرا مي توان به صورت يك جمله ي ادبي نوشت □

د) الف و ج صحيح است □

8-كدام گزينه داراي سجع نمي باشد؟

الف) اگر توانگر در بخشش خود بخل ورزد ، درويش آخرتش را به دنيا در بازد. □

ب) آدمي به دانش طاعت پروردگار آموزد وبراي پس از مرگ نام نيك اندوزد. □

ج) علي (ع) دست مرا گرفت و به بيابان برد. □

د) دانش تو را پاسبان است و تو مال را نگهبان. □

9- در جمله ي « جامه و كفش خودرا وصله مي زد» نهاد كدام است؟

الف) جامه□

ب) جامه و كفش  □

ج) نهاد محذوف است   □

د) خود نهاد است□

10- نوع جمله هاي « كه گفتت برو دست رستم ببند» به ترتيب كدامند؟

الف) امري، امري، امري   □                    

ب) پرسشي ،امري ، عاطفي □

ج) پرسشي، امري ، امري   □

د) پرسشي، امري، خبري □

11- در جمله ي « همه ي مردم ايران مبارزه كردند» گزاره كدام است؟

الف) همه جمله گزاره است چون نهاد محذوف است □

ب) مبارزه كردند □

ج) مردم ايران مبارزه كردند     □

د) كردند □

12- كدام گزينه با بقيه متفاوت است؟

الف) فرمان □

ب) توانگر    □

ج) پروردگار   □

د) آموختن □

13- قالب شعرزیر را مشخص کنید.

« علي آن شيرخدا شاه عرب             الفتي داشته با اين دل شب

شب زاسرار علي آگاه است            دل شب محرم سرا.. است »

الف )قصيده □

ب)  غزل □

ج)  قطعه □

د) مثنوي    □

14- كدام گزينه با توجه به شخص زمان حال از فعل « آموختند» مي باشد؟

الف) مي آموختند □

ب) آموزد □

ج) آموزند  □

د) آموزش □

15- كدام گزينه با توجه به شخص زمان آينده از فعل « داد» مي باشد؟

الف) خواهي ده   □

ب) خواهد داد    □

ج) خواهند داد □

د) مي خواهد بدهد□

16- املاي كدام واژه با توجه به معني آن نا درست است؟

الف) ثواب: درست□

ب)مريض: بيمار□

ج) خاست :بلند شد □

د) حيات: زندگي□

17- معناي كدام واژه نادرست است؟

الف) خوف:ترس □

ب) تأ مل: صبروشكيبايي  □

ج) زنجره: سيرسيرك □

د)الفت: دوستي□

18- كدام گزينه در جمله ي زيرمي تواند نقش « بدل » داشته باشد؟

« ايران-----------------كه در آن زندگي مي كنم را دوست دارم.»

الف) عزيزوزيبا □

ب) بزرگ ووسيع  □

ج) سرزمين هميشه جاويدان □

د) اسلامي □

19-اين بيت ازكدام شاعر ايراني است؟

« اي يادتو مونس روانم           جز نام تو نيست بر زبانم »

الف) نظامي  □

ب)  سعدي  □

ج) حافظ   □

د) عطار□

20- « مهرو عطوفت» نسبت به هم چه حالتي دارند؟

الف) هم خانواده   □

ب) مخالف     □

ج) مترادف   □

د) هم آوا  □

21- زبان وادبيات فارسي معمولاً به شكل----------- ظاهر مي شود.

الف: اشاره  □

ب) نوشتار    □

ج) گفتار  □

د) همه موارد □

22- كدام گزينه بيش از ساير گزينه ها در حفظ و گسترش زبان فارسي نقش دارد؟

الف) وزارت آموزش وپرورش □

ب) وزارت ارشاد اسلامي  □

ج) فرهنگستان زبان و ادب فارسي    □

د) نهاد رياست جمهوري □

23- بن ماضي فعل « بخوانيم» كدام است؟

الف) خواند  □

ب) بخوان □

ج) خواندن □

د) خوان □

24- جمله« الهي هميشه موفق باشي» كدام يك ازانواع جمله است؟

الف) پرسشي    □

ب) عاطفي   □

ج) تعجبي   □

د) امري □

25-كدام گزينه مي تواند معادل كلمه ي « پرينتر» باشد؟

الف) چا پ گر   □

ب) كامپيو تر   □

ج) كپي كار  □

د) ظاهر كننده□

26- بن مضارع از فعل « مي برد» كدام است؟

الف) برد      □

ب) بردم     □

ج) بر□

د) ببر□

27- به كدام گروه از واژه هاي زير «مترادف» مي گو يند؟

الف) خوبي، بدي  □

ب) ابتدا،انتها  □

ج) خواست،خاست □

د) فضل،احسان □

28- در كلمات زيركدام يك اسم «ساده» است؟

الف) گلخانه □

ب) بوستان  □

ج) دانشمند  □

د) كوشش □

29-دربيت زير كدام يك از زيبا يي هاي ادبي نمايان است؟

« شبنم از روي برگ گل برخاست               گفت:مي خواهم، آفتاب شوم»

الف) ضرب المثل   □

ب) تشخيص  □

ج) تشبيه □

د) تضاد□

30- به گروهي از واژه ها مثل« خوار،خار-صبا،سبا» چه مي گويند؟

الف) هم گروه  □

ب) هم ريشه   □

ج) هم پايه □

د) هم آوا□

31- هر گاه بخواهيم مقصود خودرا بيان كنيم از---------- استفاده مي كنيم.

الف) نوشتار □

ب) زبان □

ج) ضرب المثل   □

د) بدل □

32- وقتي كلمات هماهنگ در نثر بيايد به آن---------- مي گويند.

الف) قافيه  □

ب) رديف  □

ج) سجع  □

د) تشبيه □

33- كدام يك جزء انواع نظم در ادبيات فارسي  نيست؟

الف) قصيده  □

ب) غزل  □

ج) سجع   □

د) مثنوي □

34- در كدام يك از انواع نثر نويسنده به زيبا يي نوشته توجه فراوان دارد تا تأ ثير سخن خودرا بيشتركند؟

الف) نثر ساده □

ب) نثر ادبي □

ج) نثر همراه با نظم □

د) نثر غيرساده □

35- بن ماضي از فعل «مي خورد » كدام گزينه است؟

الف) خورد   □

ب) خوردم □

ج)خور□

د) بخور□

36- كدام گزينه مترادف كلمه ي« عجز» است؟

الف) سعي    □

ب) ناتواني  □

ج) گيتي  □

د) خستگي□

37- معنی« تو را پرواز بس زود است و دشوار        ز نو كاران كه خواهد كار بسيار؟ »

در كدام گزينه آمده است؟

الف) هنوز پرواز كردن براي كسي كه ترسو ونا توان است، زوداست □

ب) به اين دليل پرواز كردن براي تو دشوار است كه نمي تواني خوب تمرين كني □

ج) پرواز كردن براي تو بسيار زود ومشكل مي باشد و از افراد بي تجربه و تازه كارانتظار كار بزرگ هم ندارد□

د) افراد بي تجربه جرأ ت كارهاي بزرگ را ندارند به اين سبب نمي تواني پرواز كني □

38- كدام يك از جفت كلمه هاي زيرهم خانواده نيستند؟

الف) تغذيه واغذيه□

ب) پاكيزگي،پاكيزه□

ج) غليظ،غيظ  □

د) نقشه،نقاشي□

39- دركدام گزينه « تشبيه» وجود دارد؟

الف) با ظهور اسلام و مسلمان شدن مردم،زمينه براي گسترش دانش وفرهنگ فراهم شد. □

ب) استادان دانشمند با تربيت طالبان علم چراغ علم و فرهنگ رابر افروخته و روشن نگاه داشته اند. □

ج) درايران اسلامي ، مسجد نه فقط محلي براي عبادت خداوراز ونياز بلكه محل فراگيري علم وادب بوده است. □

د) از شهرخودمسافرت مي كردو با تحمل رنج و سختي درراه هاي پرخوف خو د رابه شهرديگري مي رساند. □

40- همه ي گزينه ها« جمع» هستند به جز گزينه ي...؟

الف) احيا   □

ب) اطبّا    □

ج)  مظاهر□

د) طلّاب □

41- معني و مفهوم كدام گزينه با بقيه فرق دارد؟

الف) شدش گيتي به پيش چشم تاريك  □

ب) زرنج خستگي درماند درراه □

ج) فتاداز پاي كرداز عجز فرياد  □

د) زنو كاران كه خواهد كار بسيار□

42-شعر « آرزوي پرواز» از كيست؟

الف) محمود كيانوش  □

ب) پروين اعتصامي   □

ج) محمدجوادمحبت □

د) سيدمهدي شجاعي□

43- بيت :  « من اينجا چون نگهبانم تو چون گنج   تو را آسودگي بايد مرا رنج »

ازچند جمله تشكيل شده است؟

الف) دو  □

ب) سه  □

ج) چهار □

د) پنج □

44- نهاد بيت

« هجوم فتنه هاي آسماني       مرا آموخت علم زندگاني »

 در كدام گزينه آمده است؟

الف) فتنه هاي آسماني □

ب) علم  □

ج) زندگاني  □

د) هجوم فتنه هاي آسماني □

45- « چه گل زيبايي» كدام يك از انواع جمله را شامل مي شود؟

الف) عاطفي   □

ب) امري  □

ج) خبري  □

د) پرسشي □

نمونه سؤالات المپیاد پایه اول :(طراح خانم بازیانی)

1-   کدام گزينه معني باديه است؟

الف- درخشان

ب- بيابان

ج- نو

د- دور

2-   نويسنده کتاب خانه اي براي شب کيست؟

الف- محمدتقي جعفري

ب- پروين اعتصامي

ج- قيصر امين پور

د- نادر ابراهيمي

3-   کدام گزينه نادرست است؟

الف- براي ارتباط با ديگران وبيان مقصود خود از زبان استفاده مي شود 0

ب- براي نوشتار از خط استفاده مي شود 0

ج- خط مجموعه اي از نشانه هاي شفاهي زبان است 0

د- نوشتار از دو شکل ديگر زبان ماندگارتر است 0

4- کدام گزينه درست معني نشده است؟

الف- الفت : انس

ب- تقصير :کوتاهي

ج- زلال:صاف

د- شفقت : رنج

5- جمله ي« شهيدان را ياد کنيد»چه جمله اي است؟

الف- خبري

ب- عاطفي

ج- امري

د- پرسشي

6- بيت اي ياد تو مونس روانم     جز نام تو نيست برزبانم از کيست ؟

الف- نظامي

ب- عطارنيشابوري

ج- پروين اعتصامي

د- فردوسي

7- در عبارت اسلام روح تازه اي در پيکر ايراني مي دمد زمان فعل کدام است ؟

الف- ماضي

ب- مضارع

ج- آينده

د- گذشته

8- کدام يک از ترکيبهاي زير مترادف است ؟

الف- شب وروز

ب- مهرو عطوفت

ج- گرم وسرد

د- شکيبايي وخوش رفتاري

9- فردوسي شاعر چه قرني است ؟

الف- قرن دوم وسوم

ب- چهارم وپنجم

ج- اول ودوم

د- پنجم وششم

10- با توجه به گفتار حضرت علي (ع) کدام گزينه در مورد (دانش ومال ) صحيح نيست ؟

الف- مال با هزينه کردن کم آيد

ب- مال با پراکنده شدن اضافه مي گردد

ج- دانش فرمان گذار است

د- دانش طاعت پروردگار مي آموزد

11- کدام کلمه ساده است ؟

الف- بخشش

ب- توانگر

ج- صحرا

د- دانشمند

12- املاي کدام کلمه با توجه به معناي آن درست نيست ؟

الف- حيات : زندگي

ب- عطوفت : شفقت

ج- غصه : داستان

د- سپهر : آسمان

13- اين تعريف مربوط به کدام گزينه است ؟

( کلمه يا کلماتي است که توضيح بيشتري در مورد کلمات قبل از خود مي دهد .)

الف- نهاد

ب- فعل

ج- بدل

د- بن

14- کدام يک از کلمات زير بن ماضي دارد ؟

الف- مي روم

ب- مي ديدم

ج- مي بينم

د- بگذارم

15- کدام يک از کتب زير از قيصر امين پور است ؟

الف- در کوچه آفتاب

ب- تنفس صحيح

ج- مثل چشمه مثل رود

د- افسانه

16- در عبارت ( نسيم مانند مادري مهربان است ) کدام گزينه صحيح است ؟

الف- نسيم به مهربان تشبيه شده است

ب- مادر به مهربان تشبيه شده است

ج- مادر به نسيم تشبيه شده است

د- نسيم به مادر تشبيه شده است

17- کلمه ي (شط) به چه معنايي است ؟

الف- آسمان

ب- رود بزرگ

ج- خورشيد

د- دريا

18- بزرگترين رباعي سراي تاريخ ادبيات ايران کيست ؟

الف- عطار

ب- خيام

ج- سعدي

د- فردوسي

19- فعل (مبين) چه نوع فعلي است ؟

الف- ساده

ب- امر

ج- نهي

د-هيچکدام

20- در بيت زير کبوتر بچه به چه تشبيه شده است ؟

((من اين جا چون نگهبانم تو چون گنج    تو را آسودگي بايد مرا رنج ))

الف- نگهبان

ب- رنج

ج- گنج

د- آسودگي

21- دوم شخص جمع فعل گفت کدام گزينه است ؟

الف- گفتم

ب- گفتند

ج- گفتي

د- گفتيد

22 - نويسندگان براي تأکيد بر چيزي از چه آرايه اي استفاده مي کنند ؟

الف- تشبيه

ب- تکرار

ج - مترادف

د- تشخيص

23- کدام يک از کتب زير از ((محمد جواد محبت )) است ؟

الف - رگبار کلمات

ب- سخن و سخن وران

ج- ستيغ سخن

د- آتش

24- آرايه ((تشخيص))چه نوع آرايه اي است ؟

الف- مانند کردن چيزي به چيز ديگر

ب- استفاده از کلمات تکراري

ج - نسبت دادن ويژگي انسان به غير انسان

د- استفاده از کلمات مترادف

25- در کدام يک از افعال زير ((بن مضارع )) وجود دارد ؟

الف- مي گويم

ب- مي ديدم

 ج- مي خوانم

د- مي رفتم

26- مهم ترين نهادي که در حفظ و گسترش زبان فارسي مي کوشد ، کدام است ؟

الف - جامعه

 ب- فرهنگستان

ج- مدارس

د- دانشگاه ها

27- در جمله زير کدام گزينه (بدل) است ؟

سعدي ، ((شاعر بزرگ ما )) در نظاميه درس خوانده است .

الف - سعدي

ب- نظاميه

ج- خوانده است

د- شاعر بزرگ ما

28- (( آتش ني )) اثر کيست ؟

الف- نصرالله مرداني

ب- قيصر امين پور

ج- محمد جواد محبت

د- نادر ابراهيمي

29- در کدام گزينه غلط هاي املايي وجود دارد ؟

الف - مال با هزينه کردن کم آيد

ب- دانش فرمان گزار

ج- آدمي به دانش طاعت پروردگار مي آموزد

د- دانش با پراکنده شدن بيفزايد گ

30- در عبارت زير منظور از مصحف چيست ؟

(( همه شب ديده برهم نبسته و مصحف عيز بر کنار گرفته ))

الف - کتاب

ب- قرآن کريم

ج- سجاده

د- تسبيح

 نمونه سؤالات المپیاد پایه اول :(طراح خانم خانی)

1-   بزرگترين رباعي سراي ايران کيست؟

الف - حافظ

ب- عطار

ج- خيام

د- سعدي

2-در رباعي چند مصراع هم قافيه است؟

الف- چهار مصراع

ب- دو مصراع

ج- سه مصراع

د- تمام مصراعها

3-فعلي که مارا از انجام کاري باز مي دارد .

الف- نهي

ب- نفي

ج- امر

د- هيچکدام

4کلمه حيات به چه معنا است ؟

الف- بهار

ب- طبيعت

ج- زندگي

د- هستي

5- شعري که هربيت ان قافيه اي جداگانه داردچيست؟

الف- غزل

ب- مثنوي

ج- قصيده

د- قطعه

6- قسمتهاي مختلف شعر وقتي به نثر تبديل شود چه تغييري مي کند؟

الف- جابجا مي شود

ب- حذف مي شود

ج- تغيير نمي کند

د- هيچکدام

7- جمله اي که بيان احساسات وعواطف را بر عهده دارد .

الف- خبري

ب- پرسشي

ج- عاطفي

د- امري

8- ضمير سوم شخص مفرد در فعل مضارع چيست؟

الف- ﹷ د

ب- نَد

ج- شناسه مستتر

د- همه موارد

9- زاويه ديد انسان از زبان چندم شخص است؟

الف- اول ودوم شخص

ب- دوم و سوم شخص

ج- اول وسوم شخص

د- هيچکدام

10- کلمات درخت- شاخه- پرنده- باهم چه نسبتي دارند؟

الف- هم اوا

ب- مراعات نظير

ج- تشبيه

د- هم خانواده

11- در فعل بکوشيد بن چيست؟

الف- بکوش

ب- کوشيد

ج- کوش

د- همه موارد

12- دوره نوجواني شامل چه سني است؟

الف- 11تا 15 سالگي

ب- 10 تا 14سالگي

ج- 11 تا 17سالگي

د- 11 تا 18سالگي

13- پس از کلمه منادي چه نشانه نگارشي مي آيد؟

الف- ويرگول

ب- ويرگول با علامت تعجب

ج- علامت تعجب

د- نقطه

14- در جمله مادرم چون نسيم نوازشگر است چه صنعتي به کار رفته است؟

الف- تشبيه

ب- استعاره

ج- تشخيص

د- جان بخشي

15- کلمه صواب به چه معنايي است؟

الف- پاداش

ب- کار درست

ج- کار نيک

د- الف وب

16- هرگاه ويژگي انسان را غير انسان نسبت دهيم از چه صنعتي استفاده کرده ايم؟

الف- شخصيت بخشي

ب- تشخيص

ج- جان بخشي

د- الف وج

17- فرهنگستان زبان فارسي به جاي واژه ترمينال چه کلمه اي قرار داده است؟

الف- کامپيوتر

ب- پايانه

ج- مترو

د- کلنيک

18- جزو ومشترک در تمام فعلها چيست؟

الف- شناسه

ب- نهاد

ج- گزاره

د- بن

19- فعل مضارع انجام کار را در چه زماني نشان مي دهد؟

الف- اينده وحال

ب- حال وگذشته

ج- حال واينده

د- اينده وگذشته

20- درجمله : اميرالمومنين -علي-چشمه سار دانش ومعرفت است نقش علي چيست؟

الف- نهاد

ب- بدل

ج- متمم

د- نهادو بدل

21- به کلمات هماهنگ در شعرونثر چه ميگويند؟

الف- سجع وقافيه

ب- هم اوا وقافيه

ج- قافيه وسجع

د- هيچکدام

22- کلمه تعلم به چه معنايي است؟

الف- ياددادن

ب- ياد گرفتن

ج- درس دادن

د-درس خواندن

23- پيامبر در مقابل بدرفتاري ديگران چه مي کرد؟

الف- تلافي مي کرد

ب- مي بخشيد

ج- مجازات مي کرد

د- همه موارد

24- براي بيان مقصود خود به صورت 00000000از ادبيات استفاده مي کنيم .

الف- زيباتر

ب- ساده تر

ج- تأثير گذار وزيبا

د- هيچکدام

25- کلمه عطوفت ومهرباني چه نسبتي باهم دارند؟

الف- هم خانواده

ب- مترادف

ج- هم آوا

د- متضاد

26- مهمترين جزو گزاره چيست؟

الف- فعل

ب- نهاد

ج- متمم

د- مسند

27- شعر زنگ آفرينش سروده کيست؟

الف- قيصرامين پور

ب- حداد عادل

ج- شهريار

د- محمود کيانوش

28- نشود شکل گفتاري را زبان.............. مي گويند .

الف- نوشتاري

ب- گفتاري ونوشتاري

ج- اشاره

د- هيچکدام

29- اين بيت از کيست ؟

جهان جمله فروغ روي حق دادن     حق اندروي زپيدايي است پنهان

الف- شهريار

ب- محمود شبستري

ج- بابا طاهر

د- محمود کيانوش

30- در ادبيات ايران شبنم نماد چيست؟

الف- بي ارزش

ب- بزرگي

ج- پيام آوري

د- دلتنگي

نمونه سؤالات المپیاد پایه اول :(طراح خانم معصومه جوادي)

1-اين بيت از كدام شاعر ايران است ؟

«  اي ياد تو مونس روانم           جز نام تو نيست بر زبانم »

1)سعدي

2)نظا مي

3)حافظ

4)عطار

2-زبان و ادبيات معمولا به شكل ........ظاهر مي شود.

1)اشاره

2)نوشتار

3)گفتار

4)همه موارد

3-(مهر و عطو فت))نسبت به هم چه حالتي دارند؟

1)هم خانواده

2)مخالف

3)مترادف

4)هم آوا

4-خداوند در قران كريم پيامبر(ص) را.............يعني :      «سر مشق و نمونه معرفي مي كند.»

1)اسوه

2)بزرگ

3)هدايت كننده

4)مشوق

5-((چه گل زيبايي))كدام يك از انواع جمله را شامل مي شود؟

1)عاطفي

2)امري

3)خبري

4)پرسشي

6-در كدام يك از انواع نثر نويسنده به زيبايي نوشته توجه فراوان دارد تا تأثير سخن خود را بيشتر كند؟

1)نثر ساده

2)نثر ادبي

3)نثر همراه با نظم

4)نثر غير ساده

7-در جمله ((چون به صحرا رسيد آهي كشيد)) سجع كدام است؟

1)چون و آهي

2)صحرا و بلند

3)رسيد و كشيد

4) صحرا و كشي

8-در كلمات زير كدام اسم ساده است؟

1)نگهبان

2)فرمان

3)دانشمند

4)بخشش

9-وقتي كلمات هماهنگ در نثر بيايد به آن...........مي گويند.

1)قافيه

2)رديف

3)سجع

4)تشبيه

10-در جمله  ((سرزمين من ؛ايران ؛زيباترين نقطه ي جهان است))  ايران چه نقشي دارد؟

1)بدل

2)تشبيه

3)ضرب المثل

4)اسم غير ساده

11-كدام گزينه جزو انواع نظم در ادبيات فارسي نيست؟

۱)قصيده

2)مثنوي

3)سجع

4)غزل

-12- بن ماضي از فعل ((مي خورد ))كدام گزينه است ؟

ا) خورد

2) خوردم

3) خور

4) بخور

13- كدام گزينه در جمله زير مي تواند نقش ( بدل ) داشته باشد ؟

ايران ؛ ............كه در آن‹ زندگي مي كنيم را دوست دارم .

1) عزيز و زيبا

2) بزرگ و وسيع

3) سرزمين هميشه جاويدان

4) اسلامي

14- كدام گزينه بيش از ساير گزينه ها در حفظ و گسترش زبان فارسي نقش دارد ؟

1) وزارت آموزش و پر ورش

2) وزارت ارشاد اسلامي

3) فرهنگستان زبان و ادب فارسي

4) نهاد رياست جمهوري

15- در فعل هاي  زير جز مشترك كدام است ؟ ( رفتم ؛ مي رفتي ؛ رفته است ؛ رفته باشند ؛ رفته بوديم )

1) رفت

2) مي

3) رو

4) شد

16-بن ماضي فعل (( بخوانيم )) كدام است ؟

1) خواند

2) بخوان

3) خواندن

4) خوان

17- جمله (( الهي هميشه موفق باشي ! )) كدام يك از انواع جمله را شامل مي شود ؟

1) عاطفي

2) پرسشي

3) تعجبي

4) امري1

18- كدام كلمه مي تواند معادل كلمه(( پرينتر )) باشد ؟

1) كامپيوتر

2) چاپگر

3) كپي كار

4) ظاهر كننده

19- بن ماضي از فعل(( مي برد ))كدام است ؟

1) برد

2) بردم

3) بر

4) ببر

20- در كلمات زير كدام اسم ساده است ؟

1) گلخانه

2) صبا

3) دانشمند

4) كوشش

21-به كدام گروه از واژه هاي زير ((مترادف )) گفته مي شود ؟

11) خوبي ؛ بدي

2) ابتدا ؛ انتها

3) خواست ؛ خاست

4) فضل ؛ احسان

 22- در بيت زير كدام يك از زيبايي هاي ادبي نمايان است ؟

2شبنم از روي برگ گل برخاست                  گفت مي خواهم آفتاب شوم

1) ضرب المثل

2) تشخيص

3) تشبيه

4) تضاد

23- به گروهي از واژه ها مثل(( خوار ؛ خار  - صبا ؛ سبا  ))  چه مي گويند ؟

1) هم گروه

2) هم ريشه

3) هم پايه

4) هم آوا

24- هر گاه بخواهيم مقصود خود را بيان كنيم از ............استفاده مي كنيم .

1) نوشتار

2) زبان

3) ضرب المثل

4) بدل

25- كدام جمله ادبي نيست ؟

1) كتاب  ها باغ و بوستان انديشه ورانند .

2) هنر چشمه زاينده است .

3) گل يك تابلوي نقاشي است .

4) آفتاب آرام آرام غروب مي كند .

26- چه كسي حوزه علميه قم را تاسيس كرد ؟

1) امام خميني

2) عبد الكريم حائري يزدي

3) جمع از علما

4) آيت ا...بروجردي

27- كدام گزينه با توجه به شخص ؛ زمان حال از فعل ((آموختند  )) مي باشد ؟

1) آموزش

2) مي آموختند

3) آموزند

4) آموزد

28) كدام گزينه با توجه به شخص زمان آينده از فعل ((داد)) مي باشد ؟

1) خواهي ده

2) خواهد داد

3) خواهند داد

4) مي خواهد بدهد

29) املاي كدام واژه با توجه به معني آن  نادرست است ؟

1) ثواب : درست

2) مريض : بيمار

3) خاست : بلند شد

4) حيات : زندگي

30- منظور از عبارت (( بي هنرلقمه چيند )) كدام گزينه است ؟

1) لقمه چيدن كنايه از گدايي كردن

2) راحتي اختيار كردن

3) به دنبال غذا رفتن

4) بي هنر هنري ندارد

نمونه سؤالات المپیاد پایه اول :(طراح خانم کبری اقبالی)

1- كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟

الف ) معلمان

ب ) دانش آموزان

ج ) خستگان

د) گروگان

2- كدام گزينه از نظر ساختار با بقيه فرق دارد ؟

الف ) پيدايش

ب) نرمش

ج ) ستايش

د) رهايش

3- ساخت زباني كدام گزينه با گزينه هاي ديگر متفاوت است ؟

الف ) تنگنا

ب) پهنا

ج) فراخا

د) درازا

4 كدام گزينه از نظر مفهوم با بقيه فرق دارد ؟

الف ) ديدني

ب ) خوردني

ج ) گقتني

د) آمدي

5 كدام گزينه از جهت ساخت كلمه با بقيه فرق دارد ؟

الف ) منش

ب ) بينش

ج) دانش

د) روش

6 كدام گزينه با بقيه فرق دارد ؟

الف ) درسخوان

ب ) سخنگو

ج) خداوند

د) توحيد گو

7 كدام گزينه از نظر ساختمان با بقيه متفاوت است ؟

الف ) ماندگار

ب ) آفريدگار

ج) يادگار

د) خواستگار

8 اسم هاي « كتابخانه ، صحرا ، نا پايدار ، نام » به ترتيب اسم ........................هستند.

الف ) غيرساده ، مركب ، ساده ، ساده

ب) مركب ، غيرساده ، ساده ، غير ساده

ج ) ساده ، مركب ، غير ساده ، ساده

د ) مركب ، ساده ، غير ساده ، ساده

9 كدام گزينه اغلب پيش از موصوف مي آيد ؟

الف ) شيرين ترين

ب) زيبا

ج)روشن

د) توانا

10 در كدام گزينه صفت وجود ندارد ؟

الف ) باد صداي كژال را غلتاند وبا خود برد.                            

 ب) زبان فارسي موسيقي دل نوازي است .

ج ) چنين به نظر مي آيد كه آدم بد اخلا قي است .                    

  د ) نقشه ي بزرگ را به ديوار اتاق زدم.

11 كدام تركيب وصفي نيست ؟

الف ) جوجه ي كوچك

ب) تاريخ ايران

ج ) سخن زيبا

د) نگاه خسته

12 كدام تركيب اضافي نيست ؟

الف ) بانگ اذان

ب) قسمت اعظم

ج ) غم دل

د) صداي او

13 در كدام گزينه فعل اسنادي نيست ؟

الف ) چشمه سار دشت بامن آشناست

ب) اين جا كه خاكش از شهيدان لاله گون است

ج ) كوچه خلوت تر از هميشه بود .

د ) آن شب هزار « قل هوا...احد » خوانده بودم .

14 در كدام گزينه فعل مضارع نيامده است ؟

الف ) نوجوان مي تواند خودرا با جامعه همراه سازد .                                                  

 ب) چرا شور وشعور جوانان را نمي بينيد ؟

ج ) به گفتار پيغمبرت راه جوي

د) صفحه ي آخر سفرنامه ام را نوشتم .

15 كدام جزء درفعل متغيير وكدام جزء ثابت است ؟

الف ) شناسه شخص

ب) شناسه بن

ج ) بن شناسه

د) ساخت صيغه

16 بيت « شبروان مست ولاي تو علي / جان عالم به فداي تو علي » چند جمله است ؟

الف ) دو جمله

ب) سه جمله

ج) چهار جمله

د) پنج جمله

17 عبارت زير جند جمله است ؟

« خدايا ، به آنان كه نمي دانند ،بياموز كه بدانند وبه آنان كه مي دانند ، بياموز كه عمل كنند . »

الف ) چهار

ب) پنج

ج) شش

د) هفت

18 اين عبارت چند جمله است ؟ «روزها گررفت ،گو : رو ، باك نيست »

الف ) جهار

ب) دو

ج) سه

د) پنج

19 بيت زير چند جمله است ؟

« گه از ديوار سنگ آمد ، گه از در  /   گهم سر پنجه خونين شد ،گهي سر »

الف )چهار

ب) سه

ج ) دو

د) يك

20 كدام گزينه بن ماضي دارد ؟

الف ) گوناگون

ب) نويد مي دهند

ج)    نوشته است

د) خوش حال

21 كدام گزينه بن مضارع دارد ؟

الف ) دست ودل باز

ب) صورت نگرفته است

ج) ناراحت

د) مي نشيند

22 بن وشناسه در كدام يك از فعل هاي زير نادرست است ؟

الف ) مي ساختند (ساخت ، ند )

ب) خوابيده ايم (خوابيد ، ايم )

ج) مي گيرد ( گير ، يد )

د) خواهيد گفت (گفت ، يد )

23 در بيت زير چند ضمير وجود دارد ؟

« رام تو نمي شود زمانه                  رام از چه شدي ؟ رميدن آموز »

الف ) يك

ب ) دو

ج ) سه

د) چهار

24 در بيت زير چند ضمير وجود دارد ؟

« به جان زنده دلان ، سعديا ، كه ملك وجود               نيرزد آن كه دلي را زخود بيازاري »

الف ) يك

ب) دو

ج ) سه

د) چهار

25 در كدام گزينه ضمير وجود ندارد ؟

الف ) هر چه كني كشت همان بدروي

ب) چه خوش گفت زالي به فرزند خويش

ج ) بر لبانت شكوفه هاي دعا

د) چند روزي كه دراين مرحله فرصت بودي

26 حرف « را » در كدام گزينه نشانه ي مفعول است ؟

الف ) حاتم طايي را گفتند .                                          

 ب ) هيچ گاه زبانش را به دشنام نمي آلود .

ج ) پرسيد كرم را مرغ از فرو تني                             

  د) نوح را افزون از هزار سال زندگاني بود.

27 نقش نماي « متمم » چيست ؟

الف ) حرف ربط

ب) حرف اضافه

ج ) حرف نشانه

د) هيچ كدام

28 در بيت زير به ترتيب  چند ضميرشخصي   وجود دارد ؟

« من اين جا چون نگهبانم تو چون گنج               تورا آسودگي بايد مرا رنج »

الف ) سه

ب)چهار

ج) پنج

د) شش

29 حرف « ك » در كدام گزينه به معناي كوچكي و خردي است ؟

الف ) نزديك

ب) بامك

ج) كمك

د) ساك

30 بديع با تازه  .................... است .

الف ) مترادف

ب) هم آوا

ج) هم خانواده

د) متضاد

31 كدام گزينه درست است ؟

الف ) خدمت گذار

ب) بنيان گذار

ج ) شكر گذار

د) سپاس گذار

32 معني لغت « قوس قزح » در كدام گزينه صحيح است ؟

الف ) ابر

ب) رنگين كمان

ج) ستاره

د) خورشيد

33 باتوجه به معني كلمات ، املاي كدام گزينه اشتباه است ؟

الف ) قوكان : قورباغه ها                            

  ب) گلدسته : مناره

ج ) عازم : رهسپار                                           

   د) صدر: بالا

34 واژه ي «بهايم » يعني ..................

الف ) سواران

ب) ستوران

ج ) سوران

د) هيچ كدام

35 املاي كدام گزينه با توجه به معني واژگان ، درست است ؟

الف ) برذن : محله

ب) تغلا : كوشش

ج) هجره :اتاق كوچك

د) حيات : زندگي

36 املاي كدام گزينه با توجه به معناي مقابل آن نادرست است ؟

الف ) غيرت : مردانگي

ب) قدر : اندازه

ج) كاريز : قنات

د) غوت : نيرو

37 املاي كدام كلمه غلط است ؟

الف ) قلغله

ب) طفره رفتن

ج ) قرائت

د) هيئت

38 دو كلمه ي « سفر ، صفر » نسبت به هم ........................... هستند .

الف ) متضاد

ب) مترادف

ج ) هم آوا

د ) هم خانواده

39 كدام گزينه با بقيه هم خانواده نيست ؟

الف ) تحسين

ب) احسان

ج ) محسن

د) تسبيح

40 در اين بيت كدام يك از آرايه هاي ادبي به كار رفته است ؟

« جوجه كوچك پرستو گفت :                   كاش با باد رهسپار شوم »

الف ) سجع

ب) ضرب المثل

ج ) تضاد

د) تشخيص

41 مسند جمله ي « شب زاسرار علي آگاه است » چيست ؟

الف ) شب

ب) است

ج ) آگاه

د) اسرار

42 « در پوستين خلق افتادن » كنايه از چيست ؟

الف ) سرزنش كردن ديگران

ب) جست وجو وكاوش

ج ) غيبت كردن

د) فريفتن ديگران

43 كدام گزينه درست نيست ؟

الف ) سبز شو ، تازه شو ، بهاري شو « مراعات نظير »

ب) گفت به فصل بهار « تشخيص »

ج ) هر ورقش دفتري است معرفت كردگار «تشبيه »

د) اين درختانند هم چون خاكيان «تضاد »

 

+ نوشته شده توسط گروه ادبيات در شنبه بیست و ششم دی 1388 و ساعت 3:14 |

فریدالدّین ابوحامِد محمّد عطّار نِیشابوری

 

   فریدالدّین ابوحامِد محمّد عطّار نِیشابوری (۵۴۰ قمری - ۶۱۸ قمری) یکی از عارفان و شاعران ایرانی بلندنام ادبیّات فارسی‌ در اواخر سدهٔ ششم و اوایل سدهٔ هفتم است. او در سال ۵۴۰ هجری مطابق با ۱۱۴۶ میلادی در نیشابورزاده‌شد.

   نام او «محمّد»، لقبش «فرید الدّین» و کنیه‌اش «ابوحامد» بود و در شعرهایش بیشتر عطّار و گاهی نیز فرید تخلص کرده‌است. نام پدر عطّار ابراهیم (با کنیهٔ ابوبکر) و نام مادرش رابعه بود.

  او که داروسازی و عرفان را از شیخ مجدالدّین بغدادی فرا گرفته‌بود[نیازمند منبع]، به شغل عطاری و درمان بیماران می‌پرداخت. او را از اهل سنت دانسته اند اما در دوران معاصر شیعیان با استناد به برخی اشعارش معتقدند که وی پس از چندی به تشیع گرویده یا محب اهل بیت بوده است.

 
 
زهد و زندگی وی

   درباره به پشت پازدن عطار به اموال دنیوی و راه زهد، گوشه گیری و تقوی را پیش گرفتن وی حکایات زیادی گفته شده‌است. مشهور ترین این روایات، آنست که عطار در محل کسب خود مشغول به کار خود بود که درویشی از آنجا گذر کرد. درویش حاجت خود را با عطار در میان گذاشت، اما عطار همچنان به کار خود می‌پرداخت و درویش را نادیده گرفت. دل درویش از این اتفاق چرکین شد و خطاب به عطار گفت: تو که تا این حد به زندگی دنیوی وابسته‌ای چگونه می‌خواهی روزی جان بدهی؟ عطار به درویش گفت : مگر تو چگونه جان خواهی داد ؟ درویش در همان حال کاسه چوبین خود را زیر سر نهاد و جان به جان آفرین تسلیم کرد. این اتفاق اثری ژرف بر او نهاد که عطار دگرگون شد شغل خود را رها کرد و راه حق را پیش گرفت. چیزی که معلوم است این است که عطار پس از این قضیه مرید شیخ رکن الدین اکاف نیشابوری می‌گردد و تا پایان عمر (حدود ۷۰ سال) با بسیاری از عارفان زمان خویش هم‌صحبت گشته و به گردآوری حکایات صوفیه و اهل سلوک پرداخته‌است. و بنا بر روایتی وی بیش از ۱۸۰ اثر مختلف به جای گذاشته که حدود ۴۰ عدد از آنان به شعر و مابقی نثر است. عطار در سال ۶۱۸ یا ۶۱۹ و یا ۶۲۶ در حملهٔ مغولان، به شهادت رسید.

 نام برخی از آثار به جا مانده از عطار بدین شرح است:

سروده‌های مثنوی:

نثر:

آفرین جان‌آفرین پاک را آن که جان بخشید و ایمان خاک را
آفرین جان‌آفرین پاک را آن که جان بخشید و ایمان خاک را
آفرین جان‌آفرین پاک را آن که جان بخشید و ایمان خاک را
+ نوشته شده توسط گروه ادبيات در شنبه بیست و ششم دی 1388 و ساعت 2:14 |

سید مهدی شجاعی

سید مهدی شجاعی از نویسندگان موفق انقلاب اسلامی است. او به سال 1339 هـ.ش در تهران در خانواده ای متدین متولد شد.

او پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و دبیرستان، در رشته ی
ادبیات دراماتیک دانشگاه تهران شروع به تحصیل کرد و از همان سنین جوانی نویسندگی را آغاز نمود.

سید مهدی شجاعی از نویسندگانی است که پس از انقلاب اسلامی شروع به کار در سبک ادبیات جدید کردند و همچون نویسنده های مذهبی، ویژگی هایی دارد که او را از دیگران متمایز می کند.

نثر او، نثری زیبا، عاطفی، تغزلی و همراه با مونولوگ (تک گفتاری درونی) است.

در آثار او بیشتر به
حماسه هایی از صدر اسلام، هشت سال دفاع مقدس و وقایع روز عاشورا و داستان های مربوط به کربلا بر می خوریم.

هم چنین می توان سری داستانهای کوتاهی را از وی مشاهده نمود که مضمون اجتماعی دارند.

سید مهدی شجاعی در مهر ماه 1374، اقدام به انتشار ماهنامه ای با نام «نیستان» نمود. نیستان ماهنامه ای بود فرهنگی، هنری و اجتماعی که بیشتر داستانهای کوتاه سید مهدی شجاعی در آن چاپ می شد.

سید مهدی شجاعی سپس انتشاراتی با نام نیستان تأسیس کرد و آثار خود را در آن به چاپ رسانید.

سید مهدی شجاعی جزو آن دسته از نویسنده هایی است که گرایش معنوی دارد و به عالمی ورای محسوسات و نفسانیت اعتقاد دارد.

بارزترین خصوصیت سید مهدی شجاعی توجه مداوم و دامنه دار به مسأله ی حب و محبت است. به عنوان مثال در کتاب «پدر، عشق و پسر» او از محبت می گوید.

او سعی می کند که زیبایی و پاکی محبت را توصیف کند تا ذهن خواننده متوجه محبت و حب معنوی شود، محبتی که اصلاً آلوده به آلودگی های دنیایی نشده باشد.

مستند بودن نوشته های شجاعی نیز از دیگر خصوصیات نثر او است. او به چیزهایی که شنیده توجه نمی کند و اگر مطلبی یا روایتی از ائمه و معصومین ذکر کند، در پایان سند آن را ذکر می کند.

گاهی در دو صفحه 7 یا 8 روایت می آورد و در پایان سندهای آن را ذکر می کند برای مثال در کتاب «مردها و رجزهایشان» که در مورد رجز خوانی های جنگجویان کربلاست، سند تمام نوشته هایش را در پایان آورده و یا در کتاب «صمیمانه با جوانان وطنم» روایاتی از ائمه علیه‌السلام ذکر کرده و در پایان سند نوشته ی خویش را ذکر کرده است.

از آثار سید مهدی شجاعی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- کشتی پهلو گرفته --> درباره ی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیه و شهادت ایشان

- پدر، عشق و پسر --> درباره ی واقعه ی عاشورا و رابطه ی امام حسین علیه‌السلام و حضرت علی اکبر

- شکوای سبز --> تفسیر دعای ندبه و چند دعای دیگر

- آفتاب در حجاب --> درباره ی حضرت زینب سلام‌الله‌علیه

- خدا کند تو بیایی --> قطعات ادبی

- صمیمانه با جوانان وطنم --> مجموعه مقالات

- ضریح چشمای تو --> مجموعه ی داستان

- امروز بشریت --> مجموعه ی داستان

***

خدایا!
چه لذت بخش است گذر نسیم یاد تو بر دلها و چه زیباست پرواز پرنده خاطره تو بر قلبها و چه شیرین است پیمودن اندیشه در جاده ی غیب ها بسوی تو.

چه روح می بخشد گام زدن در مسیر عرفان تو و چه جان می دهد ایمان به غیب تو.

خدای من! محبوب من! چه خوش است طعم عشق تو.

چه شوق آفرین است نگاه عاشقانه تو.

چه تکان دهنده است توجه مهرآمیز تو.

چه شیرین است زندگی در کنار تو و در زیر سایه لطف تو.

چه لذت بخش است گرمای دست نوازش تو.

خدای من!

چه آرامش هیجان انگیزی می بخشد نگریستن به چشمهای تو.

چه بی قراری آرامی است بر در خانه ی محبت تو.

محبوبم!

نه تنها از خویش مران که در کنارم گیر و دامنت را پناه جاودانه من ساز.

مرا از نزدیکترین عارفان و شایسته ترین بندگان و راستگوترین معلمان و خالص ترین عبادت کنندگان و مخلص ترین روی به تو آورندگانت قرار ده.

ای خلاق بزرگیها و ای آفریننده عظمت ها! و ای در وجود آورنده ی رتبه های بلند!

ای عظیم! ای جلیل! ای بخشنده کرم و ای کرامت محض! ای دست گیرنده و به مقصد رساننده!

تو را سوگند به رحمت و نعمت بی منتهایت که اجابت کن!

ای مهربانتر بخشندگان!

+ نوشته شده توسط گروه ادبيات در شنبه بیست و ششم دی 1388 و ساعت 1:55 |

محمود کیانوش

محمود کیانوش محقق، شاعر و نویسنده معاصر است. گستره آثار او علاوه بر شعر و داستان، زمينه‌های ديگری چون ترجمه، نقد ادبی و داستان های کودکان را در بر می گيرد. بر همه اينها بايد آثار روزنامه نگاری وی را نیز افزود.

زندگینامه

   کیانوش در سال ۱۳۱۳ در مشهد به دنیا آمد. دوره آموزش دبستانی را در همین شهر و آموزش دبیرستانی را در تهران به پایان رساند. و سپس به کار آموزگاری روی آورد او علاوه بر سرودن شعر و چندین مجموعه داستان و شعر نمایشنامه به فارسی برگردانده و منتشر کرده‌است. وی در سال ۱۹۷۵ چهار سال پیش از انقلاب ایران به انگلستان مهاجرت کرد. همسر وی پری منصوری همچنین نویسنده و مترجم است.

 آثار

   شمار آثار کیانوش از ۸۰ فزونتر است. از مهمترین آثار وی می‌توان این موارد را نام برد:[۲]

   شعر

  • شکوفه حیرت (مجموعه شعر)
  • ساده و غمناک (مجموعه شعر)
  • ماه و ماهی در چشمه باد (مجموعه شعر)
  • قصیده‌ای برای همه (یک شعر بلند)
  • آبهای خسته (مجموعه شعر)
  • خرخاکیها، یونجه‌ها و کلاغها (مجموعه شعر)
  • ناگهان انسان و زمینش (یک شعر بلند)
  • از پرنده‌ها و انسان (مجموعه شعر، به انگلیسی)

 داستان

  • در آنجا هیچ کس نبود (مجموعه داستان کوتاه)
  • مرد گرفتار (یک داستان بلند)
  • غصه‌ای و قصه‌ای (هفت داستان پیوسته)
  • و بلا آمد و شفا آمد (مجموعه داستان کوتاه)
  • حرف و سکوت (رمان)
  • برف و خون (رمان)
  • غواص و ماهی (رمان)
  • در آفاق نفس (رمان فلسفی)
  • در طاس لغزنده (مجموعه داستان‌های کوتاه)

 نقد ادبی

  • بررسی شعر و نثر فارسی معاصر (مجموعه مقالات)
  • شعر فارسی در غربت
  • زن و عشق در دنیای صادق هدایت و نقدی تحلیلی و تطبیقی بر بوف کور
  • نظم، فضیلت و زیبایی (تاملاتی در فلسفه هنر و ادبیات)

 ترجمه‌ها

  • به خدای ناشناخته - جان اشتان بک
  • زنی که گریخت - دی. اچ. لارنس
  • مالون می‌میرد - ساموئل بکت
  • سیر روز در شب - یوجین اونیل
  • جلاد - پرلاگر کوئیست
+ نوشته شده توسط گروه ادبيات در شنبه بیست و ششم دی 1388 و ساعت 1:36 |

نظامی گنجوی

 زادگاه و کودکی

   نام پدرش یوسف و نام مادرش رئیسه بود. نام جدش «ذکی» و نام جد اعلایش «موید» بوده‌است. زادگاه نظامی شهر گنجه (واقع در جمهوری آذربایجان کنونی) بوده‌است و اجدادش را اهل تفرش (در استان مرکزی ایران) گفته‌اند.

   پدرش زادهٔ تفرش و مادرش نیز کرد ایرانی بوده‌است.او در سنین کم یتیم شد و دایی‌اش، بزرگش نمود.

 ازدواج

   نظامی سه بار ازدواج کرد. همسر نخستش آفاق، کنیزی بود که فخرالدین بهرامشاه حاکم دربند به عنوان هدیه‌ای برایش فرستاده بود. آفاق اولین و محبوبترین زن نظامی بود. تنها پسر نظامی، محمد از آفاق بود. وقتی نظامی سرودن خسرو و شیرین را به پایان رساند آفاق از دنیا رفت. در آن زمان محمد هفت سال بیشتر نداشت.

   عجیب است که دو همسر دیگر نظامی نیز در سنین جوانی فوت کردند و مرگ هر کدام پس از اتمام یکی از آثار او اتفاق می‌افتاد.

 تحصیلات

   نظامی مانند اغلب اساتید باستان از تمام علوم عقلی و نقلی بهره‌مند و در علوم ادبی و عربی کامل عیار و در وادی عرفان و سیر و سلوک راهنمای بزرگ و در عقاید و اخلاق ستوده پایبند و استوار و سرمشق فرزندان بشر بوده و در فنون حکمت از طبیعی و الهی و ریاضی دست داشته‌است.

درگذشت

   او سفر کوتاهی به دعوت قزل ارسلان (۵۸۱-۵۸۷) به یکی از نواحی نزدیک گنجه کرد، او در گنجه باقی ماند تا در سال ۶۰۲ در همین شهر در سن شصت و سه سالگی درگذشت و به خاک سپرده شد. بعضی درگذشت او را بین سالهای ۵۹۹ تا ۶۰۲ و عمرش را شصت و سه سال و شش ماه نوشته‌اند.

سبک نظامی

   نظامی از شاعرانی است که باید او را در شمار ارکان شعر فارسی و از استادان مسلم این زبان دانست. وی از آن سخنگویانی است که مانند فردوسی و سعدی توانست به ایجاد و تکمیل سبک و روشی خاص دست یابد. اگر چه داستان‌سرایی در زبان فارسی به وسیله نظامی شروع نشده لیکن تنها شاعری که تا پایان قرن ششم توانسته‌است شعر تمثیلی را به حد اعلای تکامل برساند نظامی است.

   وی در انتخاب الفاظ و کلمات مناسب و ایجاد ترکیبات خاص تازه و ابداع معانی و مضامین نو و دلپسند و تصویر جزئیات بانیروی تخیل و دقت در وصف مناظر و توصیف طبیعت و اشخاص و به کار بردن تشبیهات و استعارات مطبوع و نو، در شمار کسانی است که بعد از خود نظیری نیافته‌است.

   با وجود آنکه آثار نظامی از نظر اطناب در سخن و بازی با الفاظ و آوردن اصطلاحات علمی و فلسفی و ترکیبات عربی فراوان و پیچیدگی معانی بعضی از ابیات، قابل خرده گیری است، ولی «محاسن کلام او به قدری است که باید او را یکی از بزرگ‌ترین شعرای ایران نامید و مخصوصاً در فن خود بی همتا و بی نظیر معرفی کرد.

   نظامی در بزم سرایی، بزرگ‌ترین شاعر ادبیات فارسی است.

   به جرأت می‌توان گفت که او در سرایش لحظه‌های شادکامی بی همتاست، زبانش شیرین است و     واژگانش نرم و لطیف، و گفتارش دلنشین. آن گونه که در بازگویی لحظه‌های رزم، نتوانسته از فشار بزم رهایی یابد به اشعار رزم نیز ناخودآگاه رنگ غنایی داده‌است.

 آثار

خمسهٔ نظامی، به قلم سال ۱۵۲۴ در هرات، واقع در موزه هنرهای متروپولیتن نیویورک

خمسه یا پنج گنج نظامی شامل:

شعری از نظامی گنجوی درباره ایران سروده شده در هفت پیکر

همه عالم تن است و ایران دل نیست گوینده زین قیاس خجل
چونکه ایران دل زمین باشد دل ز تن به بود یقین باشد
میانگیز فتنه میافروز کین خرابی میاور در ایران زمین
تو را ملکی آسوده بی داغ و رنج مکن ناسپاسی در آن مال و گنج

 اخلاق

   در پاکی اخلاق و تقوی، نظیر حکیم نظامی را در میان تمام شعرای عالم نمی‌توان پیدا کرد. در تمام دیوان وی یک لفظ رکیک و یک سخن زشت پیدا نمی‌شود و یک بیت هجو از اول تا آخر زندگی بر زبانش جاری نشده‌است. از استاد بزرگ گنجه شش گنجینه در پنج بحر مثنوی جهان را یادگار است که مورد تقلید شاعران زیادی قرار گرفته‌است، ولی هیچکدام از آنان نتوانسته‌اند آنطور که باید و شاید از عهده تقلید برآیند. این شش دفتر عبارت‌اند از:

   مخزن الاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفت پیکر، شرفنامه و اقبالنامه که همگی نشان دهنده هنر سخنوری و بلاغت گوینده توانا آن منظومه هاست.

+ نوشته شده توسط گروه ادبيات در شنبه بیست و ششم دی 1388 و ساعت 1:21 |

خدایااااااااااااااااااااااااا

روزی خدا هستی را قسمت می کرد .

خدا گفت :

چیزی از من بخواهید .. هر چه باشد شما را خواهم داد .. سهمتان را از هستی خواهم داد .. زیرا خدا بسیار بخشنده است .

و هر که آمد چیزی خواست .. یکی بالی برای پریدن ..و دیگری پایی برای دویدن .. یکی جثه ای بزرگ خواست ..و آن یکی چشمانی تیز .. یکی دریا را انتخاب کرد یکی آسمان را .

در این میان کرم کوچکی جلو آمد وبه خدا گفت :

 من چیز زیادی از این هستی نمی خواهم ، نه چشمانی تیز و نه جثه ای بزرگ ، نه بالی و نه پایی ، نه آسمان و نه دریا .

تنها کمی از خودت ، تنها کمی از خودت رو به من بده .

و خدا کمی نور به او داد .

نام او کرم شب تاب شد .

خدا گفت : آنکه با خود نوری دارد بزرگ است ، حتی اگر به قدر ذره ای باشد ، تو حالا همان خورشیدی که گاهی زیر برگی کوچک پنهان میشوی .

و رو به دیگران گفت : کاش می دانستید این کرم کوچک بهترین را خواست، زیرا از خدا جز خدا نباید خواست .

هزاران سال است که او می تابد روی دامن هستی می تابد وقتی ستاره ای نیست چراغ کرم شب تاب روشن است و کسی نمی داند که این همان چراغی است که روزی خدا آن را به کرم کوچک بخشیده است .

 

+ نوشته شده توسط گروه ادبيات در جمعه بیست و پنجم دی 1388 و ساعت 23:42 |
                بسم الله الرحمن الرحیم          هست کلید در گنج

               « اَللّهُمَّ اِنّی اَتَقَرَّبُ اِلَیکَ بِذِکرِکَ« دعای کمیل »

ای خدای پاک بی انبـــاز و یار                   دست گیر و جُرم ما رادرگــذار

دست گیرازدست ما،مارا بخر                   پرده را بردار و پرده ی مامــدر

بازخر ماراازین نفس پلیــــــد                    کاردش تا استخوان ما رسید

مازخود سوی تو گردانیم سر                   چون تویی ازمابه مانزدیک تر

با چنیــن نزدیکیی دوریم دور                    در چنین تاریکیی بفرست نور

هم دعـــا از تو اجابت هم زتو                    ایمنــی ازتومهــابت هم زتــو

گر خطاگفتیم اصلاحش توکن                    مصلحی توای توسلطان سخن

                       آتنا فی دار دنیانا حَسَن                                 

                آتنافی دار عقبانا حَسَن                                

   دعا یک نوع عبادت و خضوع و بندگی است و آدمی به وسیله دعا به ذات الهی تقرب می یابد . از آنجا که هر عبادتی اثر تربیتی دارد،دعانیزدارای چنین اثری است،خواه به اجابت برسد خواه نرسد. مواهب الهی بر حسب استعدادها و شایستگی ها تقسیم می شود.هر قدر شایسته تر باشی بهره ی بیشتری از آن مواهب می بری.

از علامه دهخدا

سلوک عارف

درسلوکم گفت پنهان عارفی وارسته ای

                                           نقد سالک نیست جز تیمار قلب خسته ای

 از گلستان جهان ما را چه باشد بهره ای ؟گفت:

                                          « در بهار عمر ز ازهار حقیقت دسته ای »

از پریشان گوهران آسمان پرسیدمش

                                         گفت:« عقدی از گلوی مهوشان بگسسته ای»

گفتم:«این کیوان به بام چرخ هر شب چیست گفت

                                        دیده بانی بر رصد گاه عمل بنشسته ای»

گفتم:« اندر سینه ها این توده دل،نام چیست؟»

                                       گفت:« زاسرار نهانی،قسمت برجسته ای»

« روشنی در کار بینی؟« گفتمش- فرمود:نی!

                                       غیربرقی زاصطکاک فکردانا جسته ای»

در نیازستان هستی بی نیازی هست اگر

                                      نیست اندرکنج عزلت؛گنج معنی جسته ای»

جبهه بگشاگرگشاد دو بست عالم بس مرا:

                                     جبهه ی بگشاده ای بر ابروی پیوسته ای

دل مکن بد،پاکی دامان عفت را چه باک

                                     گر به شنعت ناسزائی گفت ناشایسته ای

گوهر غم نیست؛جز در بحرطوفان زای عشق

                                    کیست از ما ای حریفان ،دست از جان شسته ای؟

 

+ نوشته شده توسط گروه ادبيات در جمعه بیست و پنجم دی 1388 و ساعت 21:32 |


Powered By
BLOGFA.COM